دلایل کمردرد. کمردرد به عنوان یکی از شایع ترین دلایل مراجعه افراد به مراکز درمانی شناخته می شود و بحدی شایع است که بر اساس آمارها بیش از 80 درصد از افراد در طول زندگی خود آن را تجربه می کنند.
دلایل و عوامل مختلفی در بروز کمردرد نقش دارند از یک رگ به رگ شدن و کشیدگی ساده عضلانی تا مشکلات مهم ترین همچون بیرون زدگی دیسک کمر ، تنگی کانال نخاعی و حتی تومورهای نخاعی.
در این مقاله سعی کرده ایم به شایع ترین و مهم ترین دلایل کمردرد و علائم آن ها اشاره مختصری داشته باشیم.
دلایل کمردرد
آرتروز کمر
آرتروز ستون فقرات در ناحیه کمر یکی از عوامل بروز کمردرد در افراد میانسال و سالمند است بطوری که بیش از نیمی از افراد سالمند در تصاویر رادیوگرافی دچار درجاتی از آرتروز کمر هستند.
آرتروز نوعی بیماری تخریبی و پیشرونده مفصلی است که ریسک ابتلا به ان با افزایش سن بالاتر می رود.
مبتلایان به آرتروز کمر از درد و خشکی کمر بخصوص در ابتدای روز و برخاستن از خواب شکایت می کند که بتدریج و در طول روز تخفیف پیدا می کند ، درد ناشی از آرتروز کمر بر خلاف دردهای سیاتیک و درد ناشی از بیرون زدگی دیسک کمر به دیگر اندام ها منتشر نمی شود.
فیزیوتراپی و انجام تمرینات ورزشی از موثرترین روش ها در تخفیف علائم ناشی از آرتروز کمر همچون کمردرد هستند.
فیزیوتراپیست برای کمک به تسکین کمردرد بیمار علاوه بر تنظیم تمرینات ورزشی از متدها و مدالیته های دیگری همچون لیزر پرتوان ، الکتروتراپی ، مگنت تراپی و … بهره می برد.
تنگی کانال نخاعی
تنگی کانال نخاعی یکی از شایعترین دلایل کمردرد است که با بروز کمردرد و انتشار آن به اندام های تحتانی همراه است.
ایستادن و راه رفتن موجب تشدید درد و نارحتی بیمار شده و استراحت و نشستن سبب کاهش درد و سایر علائم بیمار می شود.
اين عارضه در افراد بالای 60 سال شیوع بیشتری دارد ، اگرچه ممکن است در افراد جوان نیز که بطور مادرزادی قطر کانال نخاعی آن ها کم است نیز رخ دهد.
تنگی کانال نخاعی میتواند موجب بروز درد در ناحیه پایین کمر و پاها شود و همچنین موجب فشرده شدن اعصابی که قدرت و حس عضلات پاها را کنترل میکنند شده و علائمی همچون بی حسی و گزگز کردن پاها را به دنبال داشته باشد.
ناهنجاری های ستون فقرات
اختلالات و بدشکلی های ستون فقرات مانند اسکولیوز، کیفوز و یا قوز پشتی و گودی کمر از دلایل عمده بروز کمردرد هستند.
اسکولیوز عارضه ای است که با ایجاد انحنای طرفی ستون فقرات همراه است ، ستون فقرات در حالت طبیعی در جهت جلویی و پشتی دارای انحنای طبیعی است اما انحنای طرفی ستون فقرات یک وضعیت غیر طبیعی به شمار می آید.
کیفوز یا قوز پشت عارضه ای شایع در ستون فقرات است که در آن انحنای ستون فقرات در مهره های بالایی بیش تر از حد طبیعی است. در این عارضه ستون فقرات به دلایل مختلفی از جمله عوامل مادرزادی و عوامل اکتسابی با افزایش غیر طبیعی قوس همراه است.
فیزیوتراپی و تمرینات اصلاحی نقش اصلی را در درمان این اختلالات دارند.
درد سیاتیک
فشردگی عصب سیاتیک یکی از مهم ترین دلایل بروز کمردرد است.
درد عصب سیاتیک هنگامی رخ می دهد که به دلایلی فشار برروی عصب سیاتیک وارد شده باشد.
عصب سیاتیک یکی از بزرگترین اعصاب بدن است که از ناحیه تحتانی ستون فقرات و از کنار دیسک های انتهایی کمر شروع شده و به سمت استخوان لگن و باسن و پشت ران و ساق پا می رود.
کمردرد شدید و ناگهانی که با انتشار درد به باسن، پشت ران و ساق پا همراه است مهم ترین مشخصه آسیب و درگیری عصب سیاتیک است.
درد سیاتیک ممکن است با علائم دیگری همچون سوزن سوزن شدن و گزگز کردن اندام های فوقانی و ضعیف شده پاها نیز همراه باشد و شدت علائم و عوارض ایجاد شده نیز در افراد مختلف متفاوت است.
سندرم مفصل فاست
آرتروز و تخریب مفاصل فاست نوعی عارضه مرتبط با ستون فقرات است که کمردرد یکی از علائم اصلی آن است.
ایجاد تغییرات دژنراتیو مفاصل میان مهره های ستون فقرات سبب بروز این آسیب می شود.
مفاصل فاست نقش مهمی در پایداری و ثبات ستون فقرات دارد و حرکات مهره ها را در دامنه مشخصی محدود می کند. غضروف مفصلی نیز این مفاصل را پوشانده و کپسولهای روان کننده نیز آن ها را احاطه کرده اند که این خصوصیات سبب می شود تا مهره ها بتوانند به راحتی چرخیده و خم و راست شوند.
بیرون زدگی دیسک کمر
بیرون زدگی دیسک کمر یکی از مهم ترین دلایل کمردرد در افراد است.
دیسک کمر بالشتک های لاستیکی بین استخوان های ستون مهره ها هستند که دور نخاع پیچیده و توسط رباط های متصل کننده استخوان های نخاع به هم متصل می شوند. دیسک کمر وظیفه ی جذب فشار و شک به کمر را نیز بر عهده دارد.
با گذشت زمان و افزایش سن این دیسک ها ضعیف تر و آسیب پذیر تر می شوند.
پارگی و بیرون زدگی دیسک بین مهرهای در اثر از هم گسیختگی ناگهانی یا تدریجی رباط ها و بافت های حمایتی اطراف دیسک بین مهرهای ایجاد میشود.
حرکت ناگهانی یا برداشتن اجسام سنگین ممکن است موجب آسیب به این ناحیه و فتق دیسک بین مهرهای شود.
گاهی دیسک کمر آنقدر شدید و دردناک میشود که سبب بروز اختلال در روند زندگی طبیعی فرد می شود.
سندرم پیریفورمیس
نوعی آسیب عصبی است که با درد، سوزن سوزن شدن، بی حسی و ضعف اندام های تحتانی مشخص میشود.
این بیماری به علت سفت شدن یا اسپاسم عضله پیریفورمیس عصب سیاتیک رخ داده با احساس درد در باسن و لگن و انتشار این درد به کمر و پشت ران همراه است.
عضله پیریفورمیس، عضله ای در نزدیکی بالای مفصل ران در باسن است که در حرکت اندام های تحتانی بدن نقش مهمی دارد.
این عضله در حین ورزش هایی مانند دو و میدانی و دوچرخه سواری مورد استفاده قرار می گیرد بر عصب سیاتیک فشار وارد و ممکن است تحت فشار قرار گرفته و سبب وارد شدن فشار بر عصب سیاتیک و بروز کمردرد شود.
درمان کمردرد با فیزیوتراپی
فیزیوتراپی یک درمان به طور گسترده برای مدیریت و کاهش کمردرد توصیه می شود. در اینجا اجزای اصلی و مزایای درمان کمردرد با فیزیوتراپی آورده شده است:
ارزیابی و تشخیص
ارزیابی کامل توسط فیزیوتراپیست برای درک دلایل کمردرد بسیار مهم است. این معمولاً شامل موارد زیر است:
بررسی تاریخچه پزشکی: درک آسیبهای قبلی، جراحیها و شرایط سلامت زمینهای.
معاینه فیزیکی: ارزیابی وضعیت بدن، دامنه حرکت و قدرت عضلانی.
تستهای تشخیصی: گاهی اوقات، آزمایشهای تصویربرداری مانند اشعه ایکس یا اسکن MRI برای دریافت تصویر واضحتری از ستون فقرات و بافتهای اطراف بررسی میشوند.
روش های درمانی
فیزیوتراپی برای کمردرد معمولاً شامل ترکیبی از روش های زیر است:
درمان دستی:
تحرک و دستکاری: تکنیک هایی برای بهبود عملکرد مفاصل و کاهش درد.
تکنیک های بافت نرم: ماساژ و رهاسازی میوفاشیال برای کاهش تنش عضلانی.
ورزش درمانی:
تمرینات تقویتی: هدف قرار دادن عضلات مرکزی برای حمایت از ستون فقرات.
تمرینات کششی: بهبود انعطاف پذیری و کاهش سفتی عضلات.
تمرینات هوازی: افزایش تناسب اندام کلی و کاهش سفتی.
آموزش پوسچرال:
آموزش وضعیت بدنی مناسب به بیماران برای جلوگیری از فشار روی کمر.
توصیه های ارگونومیک برای ایستگاه های کاری و فعالیت های روزانه.
روش های تسکین درد:
گرما و سرما درمانی: برای کاهش التهاب و تسکین درد.
الکتروتراپی: تکنیک هایی مانند TENS (تحریک الکتریکی عصب از طریق پوست) برای مدیریت درد.
اولتراسوند تراپی: استفاده از امواج صوتی برای بهبود بافت.
آموزش و مدیریت خود:
آموزش بیماران در مورد وضعیت آنها برای توانمندسازی آنها در مدیریت علائم.
توسعه یک برنامه ورزشی شخصی در خانه
فواید فیزیوتراپی
کاهش درد: فیزیوتراپی از طریق درمان های هدفمند به کاهش درد کمک می کند.
تحرک بهبود یافته: تمرینات و تکنیک های دستی انعطاف پذیری و حرکت را افزایش می دهند.
تقویت: ایجاد قدرت عضلانی از ستون فقرات حمایت می کند و از آسیب های بعدی جلوگیری می کند.
مراقبت های پیشگیرانه: آموزش وضعیت بدن و ارگونومی به بیماران خطر عود را کاهش می دهد.
رویکرد کل نگر: نه تنها به علائم، بلکه به علل زمینهای کمردرد نیز میپردازد.
کلمات مرتبط :
فیزیوتراپی دیسک کمر – فیزیوتراپی کمردرد – دلایل کمردرد – فیزیوتراپی در منزل